۲.شاخص ای-متریک۷

۳.مقاله تمام متن۷

۴.هزینه۷

۵.سودمندی.۷

۶.کاربران.۷

  1. کتابخانه پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری۷

۸ .میزان استفاده.۷

۹ .پایگاه های اطلاعاتی.۷

۱۰ .ضریب تاثیر۷

  1. حوزه های موضوعی۸

فصل دوم:مروری بر ادبیات تحقیق و پیشینه تحقیق

۲-۱ مقدمه۱۰

۲-۲ کتابخانه ها در عصر چاپی.۱۰

۲-۳ چالش های جدید کتابخانه ها در انقلاب رقومی۱۱

۲-۴ ماهیت سنجش منابع و نظام های الکترونیکی.۱۲

۲-۵ مروری اجمالی بر پایگاه های اطلاعاتی.۱۲

۲-۶  نگاهی اجمالی بر استانداردهای سنجش منابع و نظام های الکترونیکی.۱۵

۲-۷ ضرورت سنجش منابع و نظام های الکترونیکی۲۳

۲-۸ ضرورت سنجش هزینه های منابع و نظام های الکترونیکی.۲۴

۲-۹ پیشینه پژوهش. ۲۵

الف.پیشینه پژوهش در ایران.۲۵

ب .پیشینه پژوهش در خارج از ایران.۲۹

۲-۱۰ جمع بندی پیشینه های پژوهش۳۱

فصل سوم: روش اجرای پایان نامه

۳-۱ مقدمه.۳۵

۳-۲ روش پژوهش۳۵

۳-۳ جامعه آماری پژوهش۳۵

۳-۴ ابزار گردآوری داده۳۶

۳-۵ روش تجزیه و تحلیل داده.۳۷

۱.جمع آوری داده ها.۳۷

۲.آماده سازی داده ها۳۷

۳.تجزیه و تحلیل داده ها۳۷

۳-۶. محدودیتهای پژوهش۳۹

فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها

۴-۱ مقدمه.۴۲

۴-۲ تجزیه و تحلیل داده ها۴۲

۴-۳ فرضیه اول: میزان استفاده از پایگاه های اطلاعاتی الکترونیکی، در حوزه های مختلف موضوعی، متفاوت است. ۶۳

۴-۴ فرضیه دوم: بین میزان استفاده از مجلات الکترونیکی و ضریب تاثیر آنها رابطه وجود دارد.۷۰

۴-۵ فرضیه سوم: میزان استفاده از پایگاه ها اطلاعاتی الزویراز سایر پایگاه ها بیشتر بوده است۷۱

۴-۶ فرضیه چهارم: هزینه های صرف شده جهت خرید پایگاه های اطلاعاتی ، سودمند بوده است.۷۳

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات

۵-۱مقدمه.۷۶

۵-۲ بحث و نتیجه گیری ۷۶

۵-۳ سوال اول پژوهش: میزان استفاده از پایگاه های اطلاعاتی کتابخانه پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری بین سالهای ۱۳۸۴ الی ۱۳۹۱ چه اندازه است؟۷۶

۵-۴ سوال دوم پژوهش: آیا میان مجلاتی که ضریب تاثیر بالایی دارند و استفاده از انها در این پایگاه ها، رابطه وجود دارد؟  ۷۷

۵-۵ سوال سوم پژوهش: کدام پایگاه اطلاعاتی میان کاربران پرنفوذ می باشد؟.۷۷

۵-۶ سوال چهارم پژوهش: آیا هزینه های صرف شده جهت خرید پایگاه های اطلاعاتی کتابخانه پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری سودمند بوده است؟ ۷۷

۵-۷ آزمون فرضیه ها۷۷

۵-۸ فرضیه اول پژوهش: میزان استفاده از پایگاه های اطلاعاتی الکترونیکی، در حوزه های موضوعی متفاوت است۷۷

۵-۹ فرضیه دوم پژوهش: بین میزان استفاده از مجلات الکترونیکی و ضریب تاثیر آنها رابطه وجود دارد.۷۷

۵-۱۰فرضیه سوم پژوهش: میزان استفاده از پایگاه اطلاعاتی الزویر از سایر پایگاه ها بیشتر بوده است.۷۸

۵-۱۱فرضیه چهارم پژوهش: هزینه های صرف شده برای خرید پایگاه های اطلاعاتی، سودمند بوده است۷۸

۵-۱۲ نتیجه گیری۷۸

۵-۱۳پیشنهاداتی جهت اجرای پژوهش۷۸

۵-۱۴پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی.۷۹

فهرست منابع.۸۰

چکیده انگلیسی.۸۶

عنوان به انگلیسی۸۷

مقدمه

پیشرفتهای سریع فناوری اطلاعات و ارتباطات و کاربرد وسیع آن در تمامی ابعاد زندگی، جامعه امروز را با تغییراتی بی سابقه مواجه کرده است.آهنگ شتاب در زندگی، تجربه های روزمره، و برنامه های زمانی معمول انسانها چنان دگرگون شده اند که در هیچ برهه ای از تاریخ مانند آن پیدا نمی شود.کتابخانه ها نیز در ابتدا فناوری اطلاعات را برای تسریع کارهای روزمره و کاهش هزینه های عملیات خود به کار گرفتند.(علیدوستی. ۱۳۸۵، ۱۵)

امروزه کتابخانه ها تنها مخزنی برای نگهداری کتابها نیستند و کتابداران می کوشند تا در قبال هزینه هایی که جامعه به کتابخانه ها می پردازد، خدمات کتابداری و اطلاع رسانی را به بهترین شکل ارائه دهند.همچنین کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی عمدتاً بخشی از سازمان ها و نهادهای بزرگتر هستند و لذا باید پاسخگوی مراجع بالاتر در مورد بودجه و عملکرد خود باشند.به همین دلیل لازم است کتابداران و مدیران کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی، پیوسته امکانات و خدمات مراکز متبوع خود را از نظر کیفی و کمی مورد ارزیابی قرار دهند.پرس[۱](۲۰۰۴) نیز بر استفاده از ابزارهای سنجش کیفی در کتابخانه ها تاکید و نیز بر این نکته اذعان دارد که برای این سنجش  ها در کشورهای مختلف نیاز به عملکردها و روش های اجرایی متفاوتی می باشد.

کتابخانه های پیشین محیطی فیزیکی بودند که به تدریج تغییر یافتند و کم کم انواع جدیدی از مجموعه ها و خدمات ظهور یافتند که عمدتاً در پاسخ به توسعه جدیدترین قالب ها و اطلاعات انجام شد.وقتی که پیشرفت های حاصل از فن آوری های رقومی مربوط به اواخر قرن ۲۰، در تمامی جنبه های کتابخانه های امروزی نفوذ کردند، برجسته ترین دگرگونی های کتابخانه ای در نتیجه ظهور اینترنت به وقوع پیوست. در واقع اینترنت به بی رقیب ترین و مهم ترین رسانه ارتباطی موثر تبدیل شده است و تاثیر آن را می توان در همه جنبه های فرهنگ نوین و اقتصاد جهانی مشاهده نمود.اکنون اینترنت امکان انتشار و دسترسی به اطلاعات را در کمترین زمان و فارغ از محدودیت های حضور فیزیکی میسر ساخته است.اینترنت هم چنین امکان ثبت و تجزیه و تحلیل سریع داده ها را به روشی متفاوت از روش های شناخته شده پیشین به وجود آورده است.تا زمانی که این شبکه جهانی با ظهور پیشرفت های بیشتر در حیطه فن آوری های رایانه ای و رقومی کامل تر می شود، به شکل دهی روش اشاعه و کسب اطلاعات ادامه خواهد داد و از این رو به اصلی ترین عامل سریع رشد و تغییر در بخش هایی نظیر پزشکی، رسانه ها، پژوهش علمی، نشر و تجارت تبدیل خواهد شد.(وایت.۲۰۰۶،۱۳)

با ظهور انقلاب الکترونیکی، امروزه کتابخانه ها خدمات و منابع خود را در شکل های مختلف ارائه می
دهند: هم در قالب چاپی و هم در قالب الکترونیکی.به همین دلیل، کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی دیگر نمی توانند تنها بر میزان استفاده از منابع چاپی تکیه کنند.مدیران و کتابداران کتابخانه به اعداد و ارقام دقیقی درباره همه خدمات و منابع کتابخانه نیاز دارند تا مطلع شوند که کاربران چگونه و به چه میزان از منابع ارائه شده، استفاده می نمایند.یکی از دقیق ترین روش های تهیه آمارها و گزارش های مربوط به استفاده از منابع الکترونیکی، استفاده از روش سنجش منابع و نظام های الکترونیکی کاربران این منابع است(وایت، ۲۰۰۶،۱۲).

سنجش به طور کلی همان استانداردهای اندازه گیری اند.شاید محاسبه تعداد بازدیدها از یک وب سایت ساده ترین شکل سنجش منابع و نظام های الکترونیکی باشد.چنین محاسباتی ممکن است شامل تعداد دفعات دسترسی به یک صفحه وب، یا حجم بازدید از صفحه وب در یک روز یا هفته باشند.تعریف کلی تر و جامع تر سنجش منابع و نظام های الکترونیکی عبارت است از محاسبه میزان فعالیت و استفاده از اطلاعات شبکه ای.

این تعریف عام از سنجش منابع و نظام های الکترونیکی به خاطر داده هایی است که درباره ی تعداد بازدیدکنندگان منحصر به فرد شناخته شده یک وب سایت، تعداد کل جستجو های ماهیانه در مورد واژه یا عبارتی خاص در پایگاه داده، میزان خریدهای پیوسته ویجت اکس [۲]و حجم کلی درخواست های شبکه ای که در یک ماه معین پاسخ داده شده اند، ارائه می شود.ارزش این داده ها در قابلیت گردآوری و مربوط ساختن آن ها نهفته است که به منظور کسب بینشی بهتر نسبت به نحوه تعامل و استفاده مردم یا گروه ها از اطلاعات یا خدمات قابل دسترسی در قالب های شبکه ای و الکترونیکی جمع آوری می شوند.(وایت، ۲۰۰۶،۱۷)

کتابخانه ها نیز درصدد هستند تا استفاده از سنجش منابع و نظام های الکترونیکی را عمدتاً به منظور مدیریت مجموعه و تنظیم بودجه آن بررسی کنند.

در واقع بررسی تعداد دفعات استفاده و تعیین هزینه-سودمندی منابع اطلاعاتی الکترونیکی از جمله روش های علمی در ارزیابی این نوع منابع شناخته شده اند، چرا که مجموعه خوب مجموعه ای است که جامعه استفاده کننده به واسطه ی آن بتواند نیازهای اطلاعاتی خود را رفع کند و در عین حال از لحاظ هزینه بیشترین صرفه جویی را موجب شود.(شهرزادی،۱۳۸۵،۱۳۰)

۱-۲.بیان مساله

در محیط های کاغذ مبنا، کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی حلقه مرکزی در زنجیر اطلاعات بوده اند.به هر حال، ما در کانون گذاری بنیادین قرار گرفته ایم که از رقومی شده اطلاعات حاصل آمده و همه اجزای زنجیره اطلاعات نیز در شرایط بی ثباتی قرار دارند.وظایفی که نویسندگان، ناشران، کتابداران و سایر فراهم آورندگان خدمات اطلاع رسانی بر عهده دارند در حال تغییر است و در بسیاری از موارد حد و مرزهایی که حدود وظایف آنها را معین می نمود، نامشخص و تیره تار گشته است.(دورنر، ۲۰۰۰،۲۰)

در طی ۵۰ سال گذشته، رایانه و انقلاب ارتباطی، روش انجام امور در بسیاری از سازمان ها را شدیدآتغییر داده است. به گفته چارلز جان شر[۳](۲۰۰۰) اکنون ما در یک جهان بدون سیم زندگی می کنیم، .با الگوهای قدیمی سیم های دوزوجی تلفن، کابل هم محور و فیبرهای نوری، شبکه های ارتباطی فیزیکی تقریباً در همه جای جهان وجود دارند و در مکان هایی که در دسترس نیستند می توان از ماهواره بهره گرفت.

تاثیر فن آوری های جدید بر پیشرفت های آتی اغلب اشتباه برآورد می شود، و ابتکارات خلاقانه بشری به گونه ای است که ابزارهای حاصل، بیشتر برای اهدافی سوای آنچه که برای آن طراحی شده بودند به کار گرفته می شوند.با تحولات رقومی، اکنون می توان داده ها و اطلاعات را به هر گوشه جهان ارسال کرد و این موضوع برای تقریباً تمام بشریت و نیز کتابداران اهمیت زیادی دارد.اما بر خلاف بسیاری از پیش بینی ها- که استدلال می کنند ما در حال رسیدن به دوره خوش دستیابی ارزان همگانی هستیم-هنوز مسائل سیاسی، فرهنگی و مالی وجود دارندکه تحقق این امر را در بین بسیاری از اقشار اجتماع و بسیاری از نقاط جهان مانع می شود.شکاف و طبقه رقومی وجود دارد و می تواند برای فقرا، بیسوادان، و کسانی که در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند معایب بیشتری پدید آورد.

یکی از ارکان اساسی در  کتابخانه های تخصصی وجود پایگاه ها و بانک های اطلاعاتی می باشد تا پژوهشگران و محققان بتوانند از آن بهره لازم را ببرند و از آخرین دستاوردهای علمی-تحقیقاتی مطلع شوند.

دسترسی به پایگاه های اطلاعاتی یکی از وظایف اصلی و مهم کتابدار، در کتابخانه تخصصی است.چگونگی خرید این نوع منابع و آگاهی یافتن از اینکه جامعه کتابخانه از کدام پایگاه بیشترین استفاده را دارد امری است بدیهی و ضروری.

یکی از دقیقترین و حیاتی ترین روش های تهیه آمارها و گزارش های مربوط به استفاده از منابع الکترونیکی، استفاده از روش سنجش منابع و نظام های الکترونیکی کاربران این منابع است. روش سنجش منابع و نظام های الکترونیکی کاربران طور خلاصه چنین تعریف می شود این عبارت را می توان این گونه تعریف کرد: محاسبه و ارزیابی میزان فعالیت و استفاده کاربران از اطلاعات شبکه ای و الکترونیکی.

یکی از عوامل تاثیر گذار در خرید پایگاه های اطلاعاتی می توان به هزینه های مالی آن اشاره کرد.استفاده کارآمد از منابع، یکی از مهم ترین فعالیتهای مدیریتی در حوزه منابع در حال توسعه رقومی و ایجاد کتابخانه های رقومی است.تاریخ توسعه کتابخانه، نمونه هایی بسیار از کتابخانه هایی بزرگ دارد که از طریق بذل و بخشش خیرین یا عموم مالیات دهندگان و بدون توجه زیاد به هزینه-کارایی توسعه ایجاد شده اند: آندره کارنگی[۴] بین سالهای ۱۸۸۱ تا ۱۹۱۷، برای تاسیس ۲۵۰۹ کتابخانه ۵۶ میلیون دلار اهدا کرد.

مدیران امروزی با یازار اقتصادی جدیدی مواجه هستند که ، حتی در موارد نادری که بودجه فراوانی نیز وجود دارد، باید حتی از آخرین قطره ارزشمند منابع موجود استفاده نمایند تا بودجه را برای حال و آینده حفظ نمایند.اندازه گیری ارتباط بین سودمندی و هزینه،مبحث دشواری است و با خدمات رقومی این دشواری بیشتر شده و سودمندی اغلب به طور کامل حاصل نمی شود.به نظر می رسد که دست یافتن به نقطه تعادل هزینه و سودمندی میسر نباشد.هر کتابخانه برای برآورد هزینه و سودمندی معیار خاص خود را خواهد داشت و باید تا حد ممکن بکوشد- جه از طریق سنجه های توزینی و چه از طریق مقایسه مستقیم هزینه ها-این معیارها را به اصطلاحاتی قابل سنجش که قابل مقایسه نیز باشد تبدیل کند.

جهت سنجش پایگاه ها و منابع اطلاعاتی الکترونیکی شاخص هایی وجود دارد که از جمله می توان به شاخص کانتر-سوشی و ای- متریک اشاره نمود.(دادخواه، ۱۳۸۹،۱۴)

شاخص ای-متریک یکی از جامع ترین شاخص ها جهت سنجش منابع طلاعاتی الکترونیکی است.در واقع استاندارد ای-متریک نوعی پیشرفت مداوم در تعیین کمیت و درک بهتر از تاثیر پدیدار شدن تکنولوژی های اطلاعاتی در خدمات و مجموعه کتابخانه ها محسوب می گردد.در این پژوهش برای سنجش پایگاه های اطلاعاتی از شاخص ای-متریک استفاده شده است.

حال با توجه به موارد ذکر شده این سوال پیش می آید که مسئله ی اساسی این پژوهش این است که آیا هزینه های صرف شده جهت خرید پایگاه های اطلاعاتی کتابخانه پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری بر اساس شاخص ای-متریک سودمند بوده است؟

۱-۳.اهداف پژوهش

      ۱.ارزیابی میزان استفاده از پایگاه های اطلاعاتی  کتابخانه پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری
۲. ارزیابی ارتباط میان مجلات با ضریب تاثیر بالا و استفاده کاربران از آنها در پایگاه های اطلاعاتی کتابخانه پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری

۳.دستیابی به پایگاه اطلاعاتی پر استفاده کتابخانه پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری

خرید فایل متن کامل در سایت zusa.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *