۲-۱-۴ واژه های تخصصی کلیدی در توصیف انواع حمله های صرعی.۲۰

۲-۱-۵ تظاهرات بالینی و انواع صرع.۲۲

۲-۱-۶ همه گیر شناسی.۲۸

۲-۱-۷ علت شناسی صرع.۲۹

۲-۱-۸ تشخیص های افتراقی صرع۳۱

۲-۱-۹ درمان صرع۳۱

۲-۱-۱۰ عوارض دارویی۳۳

۲-۱-۱۱ مسائل روانشناختی۳۵

۲-۲ گفتار دوم: کیفیت زندگی۴۶

۲-۲-۱ مقدمه۴۶

۲-۲-۲ مولفه های کیفیت زندگی.۴۸

۲-۲-۳ کیفیت زندگی مرتبط با سلامت۴۹

۲-۲-۴ کیفیت زندگی در صرع۵۰

۲-۳ گفتار سوم: ارتباط با همسر۷۴

۲-۳-۱ مقدمه۷۴

۲-۳-۲ الگوهای نظری روابط زناشویی.۷۵

۲-۳-۳ رضایت زناشویی.۷۶

۲-۳-۴ عوامل موثر بر رضایت زناشویی۷۷

۲-۳-۵ کیفیت رابطه زناشویی.۸۰

۲-۳-۶ عوامل موثر بر کیفیت رابطه زناشویی.۸۱

۲-۳-۷ عواطف و احساسات همسران۸۳

۲-۳-۸ نارضایتی در ارتباط زناشویی۹۰

۲-۳-۹ مسائل جنسی میان همسران.۹۱

۲-۳-۱۰ روابط با همسر در مصروعین.۹۲

۲-۳-۱۱ اختلال جنسی در مصروعین.۹۹

۲-۴ گفتار چهارم: روابط والد- فرزند.۱۰۱

۲-۴-۱ مقدمه.۱۰۱

۲-۴-۲ فرزندپروری.۱۰۳

۲-۴-۳ تعامل والد-فرزند۱۰۸

۲-۴-۴ نظریات مربوط به رابطه والد-فرزند۱۱۰

۲-۴-۵ عوامل موثر بر روابط والد-فرزند و آسیب های موجود در رابطه۱۱۲

۲-۴-۶ تربیت کودکان مصروع۱۱۵

۲-۴-۷ فرزند پروری در والدین مصروع۱۱۹

۲-۵ پیشینه پژوهشی مربوط به صرع۱۲۱

۲-۵-۱ پژوهش های خارجی.۱۲۱

۲-۵-۲ پژوهش های داخلی.۱۳۲

فصل سوم: روش پژوهش

۳-۱ روش پژوهش۱۳۹

۳-۲ جامعه آماری.۱۳۹

۳-۳ نمونه و روش نمونه گیری۱۳۹

۳-۴ روش جمع آوری اطلاعات.۱۴۰

۳-۵ شیوه اجرای پژوهش.۱۴۲

۳-۶ تجزیه و تحلیل داده ­ها۱۴۲

فصل چهارم: یافته های پژوهش

۴-۱ مقدمه.۱۴۳

۴-۲ بررسی توصیفی داده ها۱۴۳

۴-۳ بررسی استنباطی داده ها۱۴۵

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

۵-۱ بحث در یافته های پژوهش.۱۵۲

۵-۲ نتیجه گیری۱۶۹

۵-۳ محدودیت های پژوهش.۱۷۰

۵-۴ پیشنهادات پژوهشی۱۷۰

۵-۴-۱ پیشنهادات پژوهشی.۱۷۰

۵-۴-۲ پیشنهادات کابردی.۱۷۱

پیوست ها

پیوست الف: فرم جمعیت شناختی.۱۷۳

پیوست ب: پرسشنامه کیفیت زندگی در مصروعین۱۷۴

پیوست ج: پرسشنامه احساسات مثبت نسبت به همسر۱۷۹

پیوست د: پرسشنامه رابطه والد-فرزند.۱۸۱

منابع

منابع فارسی.۱۸۳

منابع لاتین.۱۹۷

 ۱-۱ مقدمه

صرع[۱] یکی از فراوان ترین اختلالات عصب روانشناختی[۲] است که بررسی های جمعیت شناختی منزل به منزل شیوع آن را ۲/۲- ۴۱ نفر در هر هزار نفر برآورد کرده است (بنرجی[۳]، فیلیپی[۴] و هاسر[۵]، ۲۰۰۹ ). اصطلاح صرع از یک واژه یونانی به معنای «تسخیر شده توسط نیروی بیرونی» گرفته شده و تاریخچه آن در برگیرنده ۴۰۰۰ سال غفلت، موهوم پرستی و برچسب[۶] های ننگ آمیز است. تخلیه پیش بینی ناپذیر یاخته های مغز، در بسیاری از موارد، جلوه بالینی بسیار ناخوشایندی را در بیمار پدید می آورد که اغلب زمینه ساز برداشت های عامیانه و تفکرات غلط در زمینه علل زمینه ساز این بیماری بوده و بیمار را در معرض ناراحت کننده ترین برچسب های خودکار و یا روانی است که از تخلیه ناگهانی و بیش از حد بار الکتریکی سلول های عصبی مغز ناشی می شود. در این اختلال بخشی از مغز یا تمامی آن درگیر می باشد (مشتاق، ١٣٨٨). این بیماری از شیوع بالایی در همه سنین و در تمامی کشورها برخوردار است. البته اگرچه صرع می تواند در هر سنی رخ دهد، بیماری به احتمال بیشتر در کودکی یا سنین بالاتر میانسالی رخ می دهد (هرتز[۷] و همکاران، ۲۰۰۷).

مبتلایان به صرع ممکن است دوره های خوش خیم یا سخت داشته باشند اما بهرحال به خاطر داشتن یک بیماری مزمن، با مسائل مربوط به سبک زندگی شان چالش می کنند (شیگاگ[۸]، ۲۰۱۳). در واقع صرع به عنوان یک بیماری مزمن می تواند باعث بروز مشکلاتی شود که بسیار فراتر از اختلال تشنجی[۹] است (مانتیوفل[۱۰]، ۲۰۰۵) ؛ اختلالات رفتاری همراه[۱۱] در صرع خیلی فراوان هستند (کانر[۱۲]، ۲۰۰۹) و بر کیفیت زندگی[۱۳] بیماران عمیقاً تأثیر می گذارند. بعضی از اختلالات همراه می تواند نشأت گرفته از فعالیت های صرعی در حین تشنج[۱۴] و یا ناشی از تشنج های راجعه و طولانی[۱۵] باشد. حدود ۸۰ درصد از بیماران مبتلا به صرع کانونی[۱۶] از اختلالات شناختی رنج می برند و طبق مطالعات بیش از نیمی از مصروعین مشکلات رفتاری دارند (هلمستادتر[۱۷]، ۲۰۱۱) که منجر به ابعاد روانشناختی ضعیف در زندگی بزرگسالی می شود (هلمستادتر، ۲۰۱۴). در حالی که افسردگی، شایع ترین اختلال روانیِ همراه است (سوئینکلز[۱۸]، ۲۰۰۵)، اختلال اضطرابی، وسواس، ترس مرضی (نوحی، ۱۳۸۷)، سایکوز (صاحب الزمانی، ۱۳۸۷)، مشکل در حافظه و کندی روانی- حرکتی (هلمستادتر، ۲۰۱۲) نیز در این گروه بطور مکرر مشاهده شده است. در کودکان و در مبتلایان به صرع با شروع زودرس، موانع تحولی بیشتر رواج دارد و مشکلات رفتاری اساسی به وجود می آید؛ از جمله اختلال اتیسم، بیش فعالی، نقص توجه (تیلور[۱۹]، ۲۰۱۳). با توجه به آنچه گفته شد، بررسی تأثیر صرع بر کیفیت زندگی بیمار موضوع بالینی مهمی است که توجه پژوهشی روزافزونی را به خود جلب کرده است. صرع بر طیف گسترده ای از کارایی های روانشناختی و فردی اثر میگذارد. بررسی کیفیت زندگی بیمار شیوه ای مهم برای ارزیابی این تأثیرها است (به نقل از ابراهیمی و همکاران، ۱۳۹۰). کیفیت زندگی مفاهیم عمده ای را که موجب رضایت کلی از زندگی می شود در بر می گیرد. این مفاهیم شامل سلامتی، مسکن مناسب، اشتغال، امنیت شخصی و خانوادگی، آموزش و اوقات فراغت می باشد (نشاط دوست و همکاران، ۱۳۸۸). در واقع کیفیت زندگی به عنوان قضاوت شناختی آگاهانه راجع به رضایت فرد از زندگی تعریف می شود، به همین دلیل وقتی که فردی دچار بیماری مزمن می شود علایم فیزیولوژیکی، پیش آگهی درمان، رژیم درمانی و موضوعات مربوطه می توانند اثرات شدیدی بر درک کلی رضایت از زندگی بگذارند (جواهری،۱۳۸۹).

از سوی دیگر، خانواده به عنوان واحدی اجتماعی در برگیرنده بیشترین و عمیق ترین مناسبات انسانی است و علاوه بر آنکه منبع اولیه نیازهای اساسی فرد محسوب می شود، موقعیت های متعددی را برای یادگیری و شکل گیری نگرش ها و تشکیل باورهای فرد فراهم می آورد. کیفیت رابطه زناشویی یکی از جنبه های مهم مورد بررسی در مطالعات مربوط به خانواده است؛ این اهمیّت ناشی از اهمیّتی است که ازدواج و نتایج فردی و اجتماعی مربوط به آن دارد. کاستر (۲۰۰۹) و لارنس و همکاران (۲۰۰۹) کیفیت رابطه زناشویی را احساسات کلی همسران از شادمانی و رضایت آنها از زندگی مشترک تعریف می کنند. نقصان در سلامتی با کاهش کیفیت زندگی زناشویی رابطه دارد، که تحت تأثیر عواملی مانند کاهش درآمد، تغییر در بازار کار، فعالیت های مشترک اندک یا رفتار مشکل زا قرار می گیرد (به نقل از پاداش، ۱۳۸۹). همچنین، ممکن است ویژگی تعاملات میان زوجین برای کیفیت زندگی زناشویی مهم تر از صفات اجتماعی و یا فردی باشد. در این راستا، گاتمن، ضمن تحقیقاتی دریافت که کیفیت عواطف و احساسات همسران نسبت به هم و شیوه ای که آنان هیجانات خود را بروز می دهند به میزان قابل توجهی پیش بینی کننده آینده ثبات روابط آنهاست. فرایند مبادله هیجانات و درک هریک از زوجین از هیجانات همسرشان، در خشنودی و استحکام روابط زناشویی شان تعیین کننده است. برسی اثرات متغیرهایی مانند علاقه و احترام از جهات مختلف حائز اهمیّت است، از جمله اینکه نظریه پردازان بزرگ همچون مزلو، راجرز، ماری، راتر، فروم، هورنای و نظایر آنها نیاز به احترام و محبت را از مهمترین نیازهای روانی انسان بر شمرده اند (شولتز،۱۳۷۷). در روابط و تعامل بین زوجین، اگر هر یک از طرفین نتوانند زمینه ارضاء این دو نیاز را در یکدیگر فراهم آوردند، نه تنها از روابط خویش لذت نخواهند برد، بلکه زمینه ساز عدم تعادل روانی برای یکدیگر خواهند شد (گلاسر،۱۳۷۹). پژوهش های پیشین نشان می دهند که فشار اقتصادی ممکن است منجر به کناره گیری و عدم توجه مراقبت همسران نسبت به یکدیگر شود. بنابراین هنگامی که زوجین با مشکلات مالی روبرو می شوند تعامل های مثبت بین آنها کاهش می یابد. گرمی و حمایت کنندگی تعامل های زناشویی نیز بر خوشبختی و رضایتمندی زناشویی تأثیر می گذارد و از این طریق کیفیت زناشویی را کاهش می دهد (گانگ، ۲۰۰۷؛ صادقی، ۱۳۹۲). هنگامی که پیوند گرم و صمیمانه زن و شوهر، به دلیل رخ نمون مشکلات تبدیل به رابطه سرد و پر تعارض شود، این مسأله بر خصوصی ترین رابطه آنها یعنی رابطه جنسی، نیز تأثیری منفی خواهد گذاشت.

همچنین، تربیت و روابط با فرزندان نیز حائز اهمیّت است. فرد در تعاملات ابتدایی خود با خانواده به یک موجود اجتماعی تبدیل می شود و به همین دلیل از دیرباز عملکرد خانواده مورد توجه روانشناسان بوده است. (صمدی، ۱۳۸۸) در واقع، محققان اعتقاد دارند با اینکه والدین تنها افرادی نیستند که در اجتماعی کردن فرزندان شان نقش دارند، اما همواره خانواده به عنوان اصلی ترین عامل در نظرگرفته شده است و در این حیطه، جنبه های عاطفی رابطه والدین و فرزندان بیشترین اهمیّت را دارد (صادقی، مظاهری، ۱۳۸۶).

۱-۲ بیان مسأله

صرع نوعی بیماری عصبی مزمن و نمایانگر اختلال زودگذر در عملکرد مغز است که با تخلیه نابجا و سریع نورون ها در مغز مشخص می گردد. به دلیل ماهیت غیر قابل پیش بینی حملات صرع، ابتلاء به این بیماری چالش منحصر به فردی برای بیمار و خانواده وی به شمار رفته و مبتلایان پیامدهای اجتماعی متعددی را در ابعاد زندگی اجتماعی خود تجربه می کنند. پژوهش ها نشان می دهند که بیماران مصروع سطح پایین تری از تحصیلات، درآمد خانوادگی و وضعیت سلامتی در مقایسه با جمعیت سالم دارند. در واقع، برای بسیاری از بیماران مبتلا به صرع، ماهیت اجتماعی بیماری آنها یک معضل محسوب می شود. مطالعه ای بیان می دارد که ٢۵ درصد از افراد بالغ مبتلا به صرع نوعی از یک برچسب اجتماعی را در نتیجه بیماری خود تجربه می کنند (بندستورا، کامفیلد و کامفیلد، ۲۰۰۸). بیماران مبتلا به صرع، به دلیل داشتن ادراک از خود منفی، تمایل زیادی به نسبت دادن شکست ها به ناکارآمدی خود دارند، شکست هایی که بعضاً ناشی از تبعات دارا بودن یک بیماری نورولوژیک است و این حس ناکارآمدی و درماندگی را به سایر تجارب خود نیز منتقل نموده و عملاً بسیاری از فرصت های عملکرد موثر را از خود می گیرند و به جای حل صحیح مسأله به انزوا و درماندگی روی می آورند. صرع، باورها و نگرش های زیربنایی ناکارآمدی ایجاد می کند که مهارت های سازگاری و توانایی مقابله با مشکلات خاص یک بیماری مزمن را تحت تأثیر قرار می دهد. بیمار مصروع، باورها و نگرش هایی در مورد خود شکل می دهد که از عقاید یک فرد عادی متفاوت است و این نگرش ها به وسیله تجارب منفی مربوط به ابتلاء به صرع تقویت شده و منجر به سطوح بالای افسردگی و اضطراب مزمن می شود (صالح زاده، ۱۳۹۰). به عبارتی، این بیماران در معرض طیف وسیعی از اختلالات روانی شامل اضطراب، اختلالات شخصیتی و سایکوز قرار دارند (پاولی، استیفان، ۲۰۰۹). بدین ترتیب ابتلاء به صرع، کیفیت زندگی وابسته به سلامتی را در فردِ مبتلا مورد تهدید قرار داده و بررسی سطوح کیفیت زندگی را در این بیماران آشکار می سازد (منتظری و همکاران، ۱۳۸۹).

بطور کلی ۴۰ درصد از بیماران مصروع، مبتلا به اختلال روانپزشکی همراه هستند که یکی از علل آن مواجه شدن فرد با استرس ناشی از بیماری است (بیرقی، ۱۳۹۱). همچنین روابط بین فردی ضعیف و سبک های ارتباطی غلط (اغلب پرخاشگر یا منفعل) منجر به طرد شدن از سوی دیگران و افزایش انزوای اجتماعی، خلق منفی و تقویت ادراک از خود منفی بیماران است (صالح زاده،۱۳۹۰). صلاحیت اجتماعی نامطلوب (آلمان، ۲۰۱۴؛ و محولاتی، ۱۳۹۱) می تواند علت و نیز معلول این موضوع باشد. در واقع، سازگاری و صلاحیت اجتماعی ضعیف در این بیماران ناشی از عملکرد خانواده، عوارض نامطلوب دارو درمانی، شدت علائم و خیالبافی های نادرست کودک و والدین درباره ماهیت این اختلال است. به عبارت دیگر صرع تجربه استرس زایی است که تکامل و سازگاری فرد را تحت تأثیر قرار می دهد (مظاهری، ۱۳۸۸). در زمینه عملکرد خانواده می توان به اشتباهاتی اشاره کرد که تقریباً همیشه در تربیت کودک مصروع تکرار می شود؛ گاه پرستاری مبالغه آمیز و اتکاء زیاده از حد کودک به والدین و گاه برخورد خشن و تنبیهی با کودک. این رفتارهای متضاد والدین مرتباً تکرار می شود و کودک که از لحاظ جسمی و روانی ضعیف است نمی تواند با این تعارضات بیرونی مقابله و آنها را حل کند؛ نتیجه این فرایند اختلال رفتاری است (مقدسی،۱۳۸۰).

خرید فایل متن کامل در سایت zusa.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *