۲-۲-۲-۳ استفاده از منحنی های نمو در فوتبال. ۲۰
۲-۲-۲-۴ بالیدگی و فوتبالیستهای جوان. ۲۰
۲-۲-۲-۵ رشد ویژگیهای رفتار حرکتی از کودکی تا بزرگسالی. ۲۲
۲-۲-۳ تفاوتهای فردی ۲۲
۲-۲-۴ توانایی‌های حرکتی. ۲۴
۲-۲-۵ پیش‌بینی موفقیت ۲۵
۲-۲-۶فرایند استعدادیابی    ۲۶
۲-۲-۷ عامل سن. ۲۸
۲-۲-۸تعامل بین طبیعت و تربیت   ۳۱
۲-۲-۹مدل های استعدادیابی۳۲
۲-۲-۱۰ معیارهای استعدادیابی. ۳۳
۲-۲-۱۰-۱ ویژگیهای روانی. ۳۴
۲-۲-۱۰-۲ ویژگیهای تکنیکی. ۳۵
۲-۲-۱۰-۳ ویژگیهای فیزیولوژیکی. ۳۵
۲-۲-۱۰-۴ ویژگیهای آنتروپومتریکی. ۳۶
۲-۲-۱۱ رویکرد چندبعدی ۳۶
۲-۳-۱تحقیقات داخلی    ۳۷
۲-۳-۲تحقیقات خارجی  ۴۲
فصل سوم: روش تحقیق
۳-۱مقدمه۵۰
۳-۲روش تحقیق۵۰
۳-۳جامعه آماری ۵۰
۳-۴نمونه آماری و نحوه گزینش۵۱
۳-۵متغیرهای تحقیق۵۱
۳-۶ابزارها و شیوه جمع آوری اطلاعات ۵۱
۳-۶-۱مهارتهای روانی: ۵۲
۳-۶-۲ویژگیهای تکنیکی: ۵۳
۳-۶-۲-۱ دریبل زدن. ۵۳
۳-۶-۲-۲ سر زدن. ۵۴
۳-۶-۲-۳ دویدن با توپ ۵۴
۳-۶-۲-۴ شوت زدن۵۵
۳-۶-۲-۵ سرعت ۵۶
۳-۶-۲-۶ چرخش. ۵۷
۳-۶-۳ ویژگیهای فیزیولوژیکی: ۵۷
۳-۶-۳-۱ آزمون پرش ارتفاع (توان بی هوازی بدون اسید لاکتیک): ۵۸
۳-۶-۳-۲ آزمون دوی رفت و برگشت ۳۰۰ یارد (توان بی هوازی با اسید لاکتیک): ۵۹
۳-۶-۳-۳ آزمون دراز و نشست (استقامت عضلانی قسمت میانی بدن(: ۶۰
۳-۶-۳-۴ آزمون دوی سرعت ۱۰ متر و ۴۰ متر (سرعت): ۶۰<
br />۳-۶- ۴ ویژگیهای آنتروپومتریکی: ۶۰
۳-۶-۴-۱ قد: ۶۱
۳-۶-۴-۲ وزن: ۶۲
۳-۶-۴-۳ درصد چربی بدن (با اندازه گیری ضخامت زیر پوست): ۶۲
۳-۶-۴-۴ طول اندام ها: ۶۴
۳-۶-۵ سن تقویمی: ۶۴
۳-۷روش آماری ۶۵

فصل چهارم :یافته­ ها ونتایج تحقیق
۴-۱ مقدمه۶۷
۴-۲ اطلاعات توصیفی مربوط به یافته ها ۶۷
۴-۲-۱ توزیع آزمودنیها در گروه ها (بر اساس سن و سطح عملکرد) ۶۷
۴-۲-۲ ویژگیهای جمعیت شناختی. ۶۷
۴-۲-۳ویژگیهای روانی ۶۸
۴-۲-۴ویژگیهای تکنیکی    ۷۰
۴-۳-۳ ویژگیهای فیزیولوژیکی. ۷۰
۴-۳-۴ ویژگیهای آنتروپومتریکی. ۷۱
۴-۳ آزمون فرضیه های تحقیق۷۱
فصل پنجم : بحث ونتیجه گیری
۵-۱ مقدمه۸۳
۵-۲ خلاصه تحقیق۸۳
۵-۳ بحث و بررسی۸۵
۵-۴ نتیجه گیری ۹۴
۵-۵ پیشنهادها ۹۶
۵-۵-۱ پیشنهادهای برخاسته از تحقیق. ۹۶
۵-۵-۲ پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی. ۹۶

فهرست منابع۹۸
پیوستها ۱۱۱

فهرست جداول
عنوان. صفحه
جدول ۳-۱: تاریخ تولد بازیکنان در چهار گروه سنی. ۵۱
جدول ۳-۲ نحوه محاسبه چگالی بدن با بهره گرفتن از مجموع چهار اندازه گیری ضخامت پوستی (دورنین و ورمرسلی، ۱۹۷۴) ۶۳
جدول ۴-۱ فراوانی آزمودنیها در هر گروه ۶۷
جدول ۴-۲ میانگین و انحراف معیار ویژگیهای جمعیتی آزمودنیها ۶۷
جدول ۴-۳ میانگین امتیازات آزمودنیها در آزمونهای فیزیولوژیکی. ۷۰
جدول ۴-۴ میانگین امتیازات آزمودنیها در آزمونهای آنتروپومتریکی. ۷۱
جدول ۴-۵ نتیجه آزمون MANOVA برای تفاوت دو گروه در مجموع ویژگیهای روانی. ۷۱
جدول ۴-۶ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت دو گروه در سه زیر مقیاس پرسشنامه اتاوا-۳. ۷۱
جدول ۴-۷ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت دو گروه در مهارتهای روانی به تفکیک زیرمقیاسها ۷۲
جدول ۴-۸ نتیجه آزمون MANOVA برای تفاوت دو گروه در مجموع ویژگیهای تکنیکی. ۷۲
جدول ۴-۹ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت دو گروه در شش مهارت تکنیکی. ۷۳
جدول ۴-۱۰ نتیجه آزمون MANOVA برای تفاوت دو گروه در مجموع ویژگیهای فیزیولوژیکی. ۷۳
جدول ۴-۱۱ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت دو گروه نخبه و زیر نخبه در پنج آزمون فیزیولوژیکی. ۷۳
جدول ۴-۱۲ نتیجه آزمون MANOVA برای تفاوت دو گروه در مجموع ویژگیهای آنتروپومتریکی. ۷۴
جدول ۴-۱۳ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت دو گروه در ۱۰ آزمون آنتروپومتریکی. ۷۴
جدول ۴-۱۴ نتیجه آزمون MANOVA برای تفاوت چهار گروه سنی در مجموع ویژگیهای روانی. ۷۴
جدول ۴-۱۵ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت چهار گروه سنی در مهارتهای روانی به تفکیک زیر مقیاسها ۷۵
جدول ۴-۱۶ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت چهار گروه سنی در سه مهارت روانی پایه. ۷۶
جدول ۴-۱۷ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت چهار گروه سنی در چهار مهارت روان تنی. ۷۶
جدول ۴-۱۸ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت چهار گروه سنی در پنج مهارت شناختی. ۷۷
جدول ۴-۱۹ نتیجه آزمون MANOVA برای تفاوت چهار گروه سنی در مجموع ویژگیهای تکنیکی. ۷۸
جدول ۴-۲۰ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت چهار گروه سنی در شش مهارت تکنیکی. ۷۸
جدول ۴-۲۱ نتیجه آزمون MANOVA برای تفاوت چهار گروه سنی در مجموع ویژگیهای فیزیولوژیکی. ۷۹
جدول ۴-۲۲ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت چهار گروه سنی در پنج آزمون فیزیولوژیکی. ۷۹
جدول ۴-۲۳ نتیجه آزمون MANOVA برای تفاوت چهار گروه سنی در مجموع ویژگیهای آنتروپومتریکی. ۸۰
جدول ۴-۲۴ نتیجه تحلیل آماری برای تفاوت چهار گروه سنی در ۱۰ ویژگی آنتروپومتریکی. ۸۱

فهرست اشکال
عنوان. صفحه
شکل ۳-۱: نحوه برگزاری آزمون دریبل زدن۵۳
شکل ۳-۲: نحوه برگزاری آزمون سر زدن۵۴
شکل ۳-۳: نحوه برگزاری آزمون دویدن با توپ ۵۵
شکل ۳-۴: نحوه برگزاری آزمون شوت زدن۵۶
شکل ۳-۵: نحوه برگزاری آزمون سرعت ۵۶
شکل ۳-۶ نحوه برگزاری آزمون چرخیدن۵۷
تصویر ۳-۱ وضعیت شروع برای انجام آزمون پرش ارتفاع. ۵۸
تصویر ۳-۲ وضعیت شروع برای اجرای آزمون دوی رفت و برگشت ۵۹
تصویر ۳-۳ نحوه اندازه گیری لایه زیرپوستی در ناحیه جلو بازو ۶۳
تصویر ۳-۴ نحوه اندازه گیری طول ران۶۴
نمودار ۴-۱ مهارتهای روانی بازیکنان نخبه و زیرنخبه. ۶۸
نمودار ۴-۲ میانگین نمرات آزمودنیها در مهارتهای روانی پایه. ۶۸
نمودار ۴-۳ میانگین نمرات آزمودنیها در مهارتهای روان تنی. ۶۹
نمودار ۴-۴ میانگین نمرات آزمودنیها در مهارتهای شناختی. ۶۹
نمودار ۴-۵ میانگین نمرات آزمودنیها در آزمونهای تکنیکی. ۷۰
 
 
 
فصل اول:
طرح تحقیق

«رَبنا آتنا من لَدنک رَحمَه و هَیّی لَنا من اَمرِنا رَشَداً»
بار الها تو در حق ما به لطف خاص خود رحمتی عطا فرما و بر ما وسیله رشد و هدایت کامل مهیا ساز.
قرآن کریم/ الکهف/ ۹
۱-۱       مقدمه
گسترش سریع دانش بشری در حوزه های مختلف علوم و همچنین پیچیدگی پدیده­های مرتبط با زندگی انسان در عصر حاضر، نیاز به انتخاب شیوه ­ها و راهکارهای جدید مبتنی بر یافته­ های علمی را می­طلبد. اما علی­رغم پیچیدگی رفتار انسان و عوامل بسیار مداخله کننده در آن می­توان
با به کارگیری روش مناسب به شناخت آن پرداخت. نژادهای انسانی دارای خصوصیات انحصاری هستند اما در کلیه نژادها استثناءهایی وجود دارند که نسبت به سایر افراد دارای خصوصیات برجسته و سرآمد هستند. یافتن استعدادها و استثناءهای برتر در بین جمعیت انسانی کاری بس مشکل است. فرایند شناسایی ورزشکاران مستعد برای شرکت در برنامه‌های تمرینی سازمان ‌یافته یکی از مهمترین مسائل در ورزش‌های معاصر است. هر فرد می‌تواند نقاشی، خطاطی یا آواز خواندن را یاد بگیرد، اما تعداد اندکی هستند که به مقام تبحر و استادی در آنها می‌رسند. در ورزش هم مانند هنر کشف مستعدترین افراد و انتخاب آنها در سنین اولیه زندگی و سپس کنترل و نظارت پیوسته و کمک به آنان برای رسیدن به بالاترین سطح مهارت نکته بسیار مهمی است (۹).
تشخیص استعدادها، تعیین میزان آنها و تمیز تفاوت‌های فردی در استعدادهای مختلف از مهمترین کارهای متخصصان، مربیان و مشاوران ورزشی است. ارزیابی ویژگی­های مختلف ورزشکاران (مانند ویژگی­های فیزیولوژیکی، روانی و حرکتی) می ­تواند به ایجاد تمایز بین ورزشکاران رشته­های مختلف، تعیین پست­های بازی و ایجاد تمایز بین ورزشکاران یک رشته در سطوح مختلف کمک کند (۹۸، ۹۹). بعلاوه، توانایی تشخیص نخبه­ها از زیر نخبه­ها می ­تواند بر موفقیت یک تیم تأثیر گذار باشد (۱۰۹). بنابراین ارزیابی و طبقه بندی صحیح ورزشکاران بر اساس ویژگی­های مختلف نیازمند این است که کیفیت­های ضروری برای آن ورزش تجزیه و تحلیل شوند. از این رو انجام آزمون­های چندبعدی روی ورزشکاران در سنین پایه می ­تواند در تشخیص عوامل زمینه ساز موفقیت در ورزش سودمند باشد (۱۵۷).
بر خلاف ورزش­های انفرادی که در آنها یک ملاک تک بعدی (مانند زمان یا مسافت) برای تشخیص افراد وجود دارد، در ورزش­های تیمی عملکرد افراد به ترکیبی از ویژگی­های متفاوت بستگی دارد (۱۰۹). شواهد علمی زیادی وجود دارد که نشان دهندۀ نقش عوامل روانی، تکنیکی، فیزیولوژیکی و آنتروپومتریکی در عملکرد بازیکنان فوتبال است (برای نمونه به مقاله مروری ویلیامز[۱] و فرانکز[۲]، ۱۹۹۸، رجوع شود). بنابراین شناسایی بازیکنان مستعد در سنین پائین بدون اندازه ­گیری این عوامل چند بعدی میسر نیست. در حال حاضر، چنین رویکرد چند بعدی در جامعه علمی مورد پذیرش عمومی قرار دارد (۸۵). لذا هدف اصلی این پژوهش پیدا کردن تفاوت­های روانی، تکنیکی، فیزیولوژیکی و آنتروپومتریکی بین بازیکنان زیر ۱۶ سال فوتبال در دو سطح نخبه و زیر­نخبه است. در این فصل ابتدا موضوع تحقیق، کاربرد و ضرورت آن بررسی می­ شود. سپس سئوال­ها، پیش فرض­ها و محدودیت­هایی که در تحقیق لحاظ شدند ارائه می­شوند و در پایان تعاریف مفهومی و عملیاتی و واژه­ های کلیدی تحقیق بیان می­شوند.

۱-۲      بیان مسئله
بسیاری از متخصصان، ورزش را با یک ساختار هرمی توصیف می­ کنند که در آن سطح عملکرد یک بازیکن بر اساس سطح رقابت­هایی که در آن شرکت دارد (مثلاً محلی، ملی و بین المللی) شناسایی می­ شود (۷۶). توضیح اینکه، تعداد بازیکنانی که می­توانند در یک سطح مشخص از مسابقات شرکت کنند با بالاتر رفتن سطح عملکرد کاهش می­یابد، لذا بازیکنان بسیار کمی می­توانند در بالاترین سطح (رأس هرم) فعالیت کنند. براساس شیوه ­های علمی به کار گرفته شده توسط متخصصین می‌توان گفت که قهرمانان نخبه رشته‌های ورزشی دارای ویژگی‌های منحصر به فرد نسبت به سایرین هستند. این خصوصیات فردی ورزشکار را قادر می‌سازد بر دیگران برتری یابد.
وقتی بازیکنان در سطوح مختلف رقابتی بر اساس ویژگی­های عملکردی با هم مقایسه شوند واضح است که بازیکنان سطوح بالاتر نمرات بهتری نسبت به بازیکنان سطوح پائین­تر کسب می­ کنند. با این حال، وقتی بازیکنانی که در یک سطح مسابقات قرار دارند با هم مقایسه می­شوند این قاعده لزوماً حکمفرما نیست. بنابراین برای اینکه مکانیزم­ هایی که به شکوفایی در ورزش منجر می­شوند را شناسایی کنیم، باید بر روی گروهی از ورزشکاران مستعد پژوهش کنیم که همه آنها در سطح بالایی از عملکرد نسبت به سن خود هستند. این مهم با مقایسه ورزشکاران نخبه و زیر­نخبه میسر است (۱۰۸).
برای موفقیت در امر استعدادیابی[۳]، شاید با ارزش‌ترین امر شناسایی ویژگی­های وراثتی و مهیا نمودن محیط مناسب برای فرد مستعد است. این روند باعث می‌شود تعداد نخبگان ورزشی در هر رشته افزایش یافته و مربیان و دست‌اندرکاران حق انتخاب وسیع­تری در بین بهترین‌ها داشته باشند. بر طبق شواهد موجود با وجود اینکه حدود پنجاه سال است که مربیان به طور غیر رسمی به استعدادیابی و ارزیابی وضعیت جسمانی و روانی افراد مشغول اند اما تا پیش از کشورهای اروپای شرقی که در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ برنامه ­های ویژه ای برای شناسایی ورزشکاران مستعد طراحی کردند، هیچ کشوری چنین برنامه­ای نداشت (۳). هان[۴] و همکاران (۱۹۹۰) چنین اظهار نموده ­اند که روش­های موثر گزینش و پرورش استعدادهای ورزشی را می­توان از عوامل اصلی تسلط و برتری کشورهای اروپای شرقی در المپیادهای ورزشی چند دهه اخیر دانست (به نقل از پینار[۵] و همکاران، ۱۹۹۸).
پژوهشگرانی که بر رشد استعداد در ورزش تمرکز دارند اغلب تصدیق می­ کنند که عملکرد سطح جهانی حاصل عوامل مختلفی است (۱۲۳، ۱۲۸، ۱۳۴) و جهت کمک به ورزشکاران برای رسیدن به چنین سطحی، داشتن بصیرت بر معیارهای تاثیر گذار در رشد موفقیت آمیز در حرفه ورزشی اهمیت زیادی دارد (۹۱).
معیارهای استعدادیابی در اکثر ورزش­ها به چهار دسته تقسیم می­شوند: ویژگی‌های پیکرسنجی، ویژگی‌های فیزیولوژیکی، ویژگی‌های روان‌شناختی و ویژگی‌های تکنیکی (۱۳۳).
ویژگی­های آنتروپومتریکی و فیزیولوژیکی فوتبالیستهای مرد نخبه به خوبی در مطالعات متعددی مورد بررسی قرار گرفته و مشخص شده ­اند (مانند چاماری[۶] و همکاران، ۲۰۰۴؛ ریلی[۷]، بانگزبو[۸] و فرانکز[۹]، ۲۰۰۰؛ ریلی و گیلبورن[۱۰]، ۲۰۰۳). اما نباید فراموش کرد که بازی فوتبال در طی سالهای اخیر دستخوش تغییرات زیادی شده است و بعید نیست که نیازمندی­های فیزیولوژیکی و آنتروپومتریکی برای موفقیت در فوتبال نسبت به دهه­های گذشته تغییرات شگرفی پیدا کرده باشد. علاوه بر افزایش سرعت بازی، اجرای حرکت­های اساسی مانند پاس دادن، دریبل زدن و شوت کردن سرعت بیش­تری نسبت به گذشته دارد. نبرد برای تصاحب توپ سخت­تر شده است و مهارت­ های مختلف بازیکنان توسعه یافته است (۱۳۳). بنابراین برای بازی کردن در سطوح بالا، لازم است که بازیکنان تمرینات شدید و طاقت فرسایی را از سنین پائین شروع کنند. با این حال، فقط تعداد اندکی به این سطح می­رسند. چه ویژگی­هایی آن دسته از افرادی را که موفق می­شوند متمایز می­ کند؟ در این پژوهش با یک رویکرد چند بعدی به دنبال پاسخ دادن به این سئوال هستیم. هر دوی ورزشکاران نخبه و زیر­نخبه در مطالعه حاضر در باشگاه­های حرفه­ای فوتبال بازی می­ کنند، با این تفاوت که ورزشکاران نخبه سابقۀ دعوت به تیم ملی را دارند.

  • اهداف تحقیق

۱-۳-۱ هدف اصلی:
تعیین میزان ویژگی­های روانی، تکنیکی، فیزیولوژیکی و آنتروپومتریکی فوتبالیست­های زیر ۱۶ سال در دو سطح نخبه و زیر­نخبه
۱-۳-۲ اهداف اختصاصی:

  1. تعیین ویژگی­های روانی بازیکنان در دو سطح نخبه و زیر نخبه
  2. تعیین ویژگی­های تکنیکی بازیکنان در دو سطح نخبه و زیر نخبه
  3. تعیین ویژگی­های فیزیولوژیکی بازیکنان در دو سطح نخبه و زیر نخبه
  4. تعیین ویژگی­های آنتروپومتریکی بازیکنان در دو سطح نخبه و زیر نخبه
  5. تعیین تفاوت ویژگی­های روانی بازیکنان نخبه و زیر نخبه در چهار گروه سنی ۱۲ تا ۱۶ سال
  6. تعیین تفاوت ویژگی­های تکنیکی بازیکنان نخبه و زیر نخبه در چهار گروه سنی ۱۲ تا ۱۶ سال
  7. تعیین تفاوت ویژگی­های فیزیولوژیکی بازیکنان نخبه و زیر نخبه در چهار گروه سنی ۱۲ تا ۱۶ سال
  8. تعیین تفاوت ویژگی­های آنتروپومتریکی بازیکنان نخبه و زیر نخبه در چهار گروه سنی ۱۲ تا ۱۶ سال

 

  • فرضیه ­ها و سئوال­های تحقیق

فرضیه ­های تحقیق عبارتند از:
۱ بین ویژگی­های روانی بازیکنان در دو سطح نخبه و زیر نخبه تفاوت معنی داری وجود دارد.
۲ بین ویژگی­های تکنیکی بازیکنان در دو سطح نخبه و زیر نخبه تفاوت معنی داری وجود دارد.
۳ بین ویژگی­های فیزیولوژیکی بازیکنان در دو سطح نخبه و زیر نخبه تفاوت معنی داری وجود دارد.
۴ بین ویژگی­های آنتروپومتریکی بازیکنان در دو سطح نخبه و زیر نخبه تفاوت معنی داری وجود دارد.
۵ بین ویژگی­های روانی بازیکنان نخبه و زیر نخبه در چهار گروه سنی ۱۲ تا ۱۶ سال تفاوت معنی داری وجود دارد.
۶ بین ویژگی­های تکنیکی بازیکنان نخبه و زیر نخبه در چهار گروه سنی ۱۲ تا ۱۶ سال تفاوت معنی داری وجود دارد.
۷ بین ویژگی­های فیزیولوژیکی بازیکنان نخبه و زیر در چهار گروه سنی ۱۲ تا ۱۶ سال تفاوت معنی داری وجود دارد.
۸ بین ویژگی­های آنتروپومتریکی بازیکنان نخبه و زیر نخبه در چهار گروه سنی ۱۲ تا ۱۶ سال تفاوت معنی داری وجود دارد.
بنابراین سئوال­های اصلی که این تحقیق به دنبال یافتن پاسخ آنهاست عبارتند از:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *