۲-۴-۱ اهداف تحقیق و توسعه ۲۵

۲-۵ تکنولوژی و تحقیق و توسعه. ۲۶

۲-۶ مدیریت و مراحل اجرایی مراکز تحقیقات و تکنولوژی. ۲۸

۲-۷ نقش تحقیق ، توسعه و نوآوری در توسعه و تجاری سازی تکنولوژی. ۳۱

۲-۸ انتقال دانش بین دانشگاه و صنعت. ۳۴

۲-۹ تغیر نقش دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی دولتی در اقتصاد دانش محور و حرکت به سوی تجاری سازی تحقیق و توسعه  ۳۵

۲-۱۰ تجاری سازی یافته های پژوهشی. ۳۸

۲-۱۱ مکانیسم های انتقال دانش بین دانشگاه و صنعت ۴۳

۲-۱۲ فرایند تجاری سازی نتایج تحقیقات در بخش دانشگاهی ۴۴

۲-۱۳ عوامل اصلی فرایند تجاری سازی. ۴۶

۲-۱۴ روش های تجاری سازی یافته های پژوهشی. ۵۲

۲-۱۵ الگوهای تجاری سازی یافته های پژوهشی. ۵۵

۲-۱۵-۱ الگوهای خطی تجاری سازی ۵۸

۲-۱۵-۱-۱  الگوی تجاری سازی کوکوبو ۵۸

۲-۱۵-۱-۲ مدل تجاری سازی کوپر (مدل مرحله-دروازه ) ۵۹

۲-۱۵-۱-۳ مدل گلداسمیت ۶۱

۲-۱۵-۱-۴ مدل راث ول و زگفلد ۶۵

۲-۱۵-۱-۵ مدل پیشرفت تجاری سازی موسسه تجاری سازی استرلیا ۶۶

۲-۱۵-۱-۶ مدل اندرو و سرکین ۶۸

۲-۱۵-۱-۷ مدل انتقال نوآوری ملون-کارنگی: ۷۰

۲-۱۵-۱-۸ مدل دانشگاه کوئیزلند(یونی کوئست) ۷۱

۲-۱۵-۱-۹ مدل فرایند تجاری سازی جولی ۷۲

۲-۱۵-۲ مدل های کارکردی ۷۷

۲-۱۶ مراکز تجاری سازی یافته های پژهشی دانشگاه تربیت مدرس:. ۸۱

۲-۱۶-۱ مرکز رشد: ۸۱

۲-۱۶-۱-۱ معرفی مرکز ۸۱

۲-۱۶-۱-۲ تعریف مرکز رشد ۸۱

۲-۱۶-۱-۳ اهداف مرکز رشد ۸۲

۲-۱۶-۱-۴ وظایف مرکز رشد ۸۳

۲-۱۶-۱-۵ ویژگیهای مرکز رشد فناوری ۸۳

۲-۱۶-۱-۶ فعالیت های مرکز رشد فناوری ۸۴

۲-۱۶-۱-۷ انواع واحدهای فناوری قابل پذیرش در مرکز رشد ۸۴

۲-۱۶-۱-۸ پذیرش در مرکز رشد ۸۴

۲-۱۶-۱-۹ معرفی خدمات پشتیبانی ۸۵

۲-۱۶-۱-۱۰ خدمات پشتیبانی عمومی ۸۵

۲-۱۶-۲ پارک علم و فناوری: ۸۵

۲-۱۷ مراکز تجاری سازی یافته های پژوهشی در دانشگاه تهران. ۸۸

۲-۱۷-۱ پارک علم و فناوری دانشگاه تهران ۸۸

۲-۱۷-۱-۲ تاریخچه پارک علم و فناوری دانشگاه تهران ۸۸

۲-۱۷-۱-۳ چشم انداز پارک ۸۹

۲-۱۷-۱-۴ اهداف راهبردی پارک ۹۰

۲-۱۷-۱-۵ ماموریت ۹۱

۲-۱۷-۲ مرکز رشد واحدهای فناور دانشگاه تهران ۹۱

۲-۱۷-۲-۱ ماموریت ۹۲

۲-۱۷-۲-۲ اهداف ۹۳

۲-۱۷-۲-۳ مرکز مالکیت فکری و تجاری سازی ۹۳

۲-۱۷-۳ مرکز تجاری سازی ۹۴

۲-۱۷-۴ مرکز انتقال فناوری ۹۵

۲-۱۷-۴-۱ ماموریت ۹۶

۲-۱۸ نتیجه گیری:. ۹۷

فصل سوم : روش شناسی تحقیق

۳-۱ روش تحقیق. ۱۰۲

۳-۲ جامعه آماری. ۱۰۴

۳-۳ جمع آوری داده ها. ۱۰۴

۳-۴ روش و ابزار جمع آوری داده ها. ۱۰۵

۳-۴-۱ روایی پرسشنامه ۱۰۷

۳-۴-۲ پایایی پرسشنامه ۱۰۷

۳-۵ شناسایی عوامل موثر بر تجاری سازی یافته های پژوهشی در حوزه فنی و مهندسی   ۱۰۹

۳-۶ شناسایی عوامل نهایی موثر بر تجاری سازی یافته های پژوهشی. ۱۰۹

۳-۷ روش تجزیه و تحلیل اطلاعات. ۱۱۰

۳-۸آزمون میانگین یک جامعه. ۱۱۱

۳-۹ مدل های تصمیم گیری چند معیاره : (MCDM). 112

۳-۹-۱ مدل های تصمیم گیری چند هدفه : (MODM) 112

۳-۹-۲ مدل های تصمیم گیری چند شاخصه : (MADM) 113

۳-۱۰ انواع روش های تصمیمگیریهای چند شاخصه (MADM). 115

۳-۱۰-۱ مدلهای غیرجبرانی ۱۱۶

۳-۱۰-۲ مدل های جبرانی ۱۱۶

۳-۱۰-۲-۱ روش SAW. 117

۳-۱۰-۲-۲ روش TOPSIS. 118

۳-۱۱ جمع آوری داده های لازم برای تجزیه و تحلیل توسط تکنیکهای SAW و TOPSIS  ۱۱۹

۳-۱۲ آمار توصیفی. ۱۲۰

۳-۱۲-۱ جنسیت پاسخگویان : ۱۲۰

۳-۱۲-۲ سطح تحصیلات پاسخگویان ۱۲۱

۳-۱۲-۳ سابقه فعالیت پاسخگویان در حوزه تجاری سازی ۱۲۱

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها

۴-۱آزمون فرضیه ها:. ۱۲۴

۴-۱-۱آزمون فرض اول: ۱۲۵

۴-۱-۲آزمون فرض دوم ۱۲۷

۴-۲ اولویت بندی عوامل موثر بر تجاری سازی یافته های پژوهشی در حوزه فنی و مهندسی با بهره گرفتن از تکنیک SAW 128

۴-۳ اولویت بندی عوامل موثر بر تجاری سازی یافته های پژوهشی در حوزه فنی و مهندسی با بهره گرفتن از تکنیک TOPSIS 136

۴-۴ رتبه بندی عوامل حاصل از تلفیق نمرات دو روش SAW و TOPSIS :. 144

۴-۵ ضریب تغییرات نمرات روش های SAW  و TOPSIS:. 148

فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات

مقدمه. ۱۵۰

۵-۱ پیشنهاد به سایر محققان. ۱۵۶

منابع:. ۱۵۸

پیوست ها. ۱۶۳

[۱] Technology

[۲] Knowledge Transfer

[۳] Commercialization

[۴] Multiple Attribute Decision Making

مقدمه:

امروزه آشکار شده است که تبدیل علم به ثروت از طریق شکل گیری فرایند نوآوری و تولید و فروش محصولات جدید امکان پذیر است. شکل گیری و تحقق فرایند نوآوری مستلزم فراهم بودن عوامل مختلفی است که یکی از مهمترین آنها تامین منابع مالی است.دسترسی به ظرفیتهای سرمایه گذاری برای کار آفرینان و پژوهشگران عامل مهمی در ایجاد نوآوری و بهره برداری از توان فناوری است . زیرا اغلب کار آفرینان فاقد منابع مالی کافی برای سرمایه گذاری بوده و بسیاری از تلاشها برای راه اندازی کسب و کارهای جدید، مبتنی بر تحقیق و پژوهش بوده و به همین دلیل با شکست مواجه می شوند.

هر سال بالغ بر ۱۰۰۰ میلیارد دلار در دنیا صرف تحقیق و توسعه می شود که این رقم حدود ۲درصد تولید ناخالص داخلی دنیا را تشکیل می دهد و در برخی از کشورهای توسعه یافته این رقم به ۴درصد تولید ناخالص داخلی[۱] آنها نیز بالغ می شود.

به طور کلی واحدهای تولیدی- صنعتی یا مراکز تجاری در صورتی حاضرند بودجه های هنگفتی برای تحقیق صرف کنند یا در اختیار دانشگاه ها و انستیتوهای پژوهشی قرار دهند که یافته های پژوهشی قابلیت تجاری شدن را داشته باشند. نرخ توسعه تکنولوژی و پژوهش به دلیل اینکه توزیع گسترده دانش هزینه مرتبط با سازماندهی را کاهش داده ، تسریع یافته است (علمی, ۱۳۸۸).

توانایی تجاری کردن تکنولوژی اصلی مهم و حیاتی است که به معنای نقل مکان دادن از طرح آن تا بازار بصورت سریع و بهینه در محیط تجاری امروزی می باشد.در روند جدید اولین چیزی که به چشم می خورد ازدیاد و توسعه تکنولوژی های جدید و سرعتی است که با آن تکنولوژی های کهنه منسوخ شده و از بین می روند. دلایل این روند فراوان است و شامل چرخه عمر کوتاه خیلی از کالاها می شود. در هر حال بسیار مشکل است که تنها به یک واقعه تکنولوژیکی مهم اشاره شود که با اهمیت و مختص یک سازمان باقی مانده است.

کوچک بودن بازار و تلاش برای درآمدهای سرمایه ای بالاتر و مشتریان خبره تر از جمله عامل دیگری است که نشان دهنده اهمیت زیاد افزایش توانایی های تجاری است. شرکت هایی که توانایی آوردن تکنولوژی به بازار را دارند می توانند دارای رقیبان سر سختی شوند و شرکت هایی که فاقد این ویژگی هستند ، موقعیت برجسته بازار را خیلی زود از دست می دهند.

کاربردی کردن نتایج تحقیقات تولید شده در مراکز تحقیقاتی تجاری سازی تکنولوژی نامیده می شود. به تعبیری دیگر، فرایندی که در آن نتایج و دستاوردهای تحقیقاتی تبدیل به تکنولوژی و نهایتا تولید محصول می گردد را تجاری سازی می نامند. در این فرایند چگونگی ارتباط مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی با مراکز صنعتی مورد بررسی قرار می گیرد.

تجاری سازی فرایند تبدیل تکنولوژی های جدید به محصولات موفق تجاری است(فکور،۱۳۸۵). به عبارت دیگر ، تجاری سازی دربرگیرنده آرایه های مختلفی از فرایندهای مهم فنی ، تجاری و مالی است که باعث تبدیل تکنولوژی جدید به محصولات یا خدمات مفید می شود . این فرایند شامل فعالیت هایی از قبیل ارزیابی بازار ، طراحی محصول ، مهندسی تولید ، مدیریت حقوق مالکیت معنوی ، توسعه استراتژی بازاریابی ، افزایش سرمایه و آموزش کارگر می شود (Reamer & Others, 2003).

 ۱-۲بیان مسئله:

بطور کلی ، تجاری سازی یک فرایند پرهزینه و بلند مدت است ، مضاف بر اینکه خروجی آن نیز دارای عدم اطمینان بالایی می باشد (بندریان, ۱۳۸۸). هزینه تجاری سازی بطور متوسط ۱۰ تا ۱۰۰ برابر بیشتر از هزینه توسعه تکنولوژی جدید است . همچنین احتمال موفقیت بسیار کم است و در حدود کمتر از ۵ درصد از فعالیت های تجاری سازی تکنولوژی های جدید با موفقیت همراه بوده اند . اگر هم تجاری سازی تکنولوژی با موفقیت روبرو شود ، مدت زمان زیادی به طول می انجامد. تجاری سازی تحقیقات دانشگاهی بطور متوسط ۶ سال زمان می برد (APCTT, 2005).

در سالهای اخیر ، بخش زیادی از سرمایه گذاری های دولتی به تحقیق و توسعه اختصاص یافته است. علی رغم این مطلب نرخ تجاری سازی حاصله از میزان انتظار کمتر بوده است . به منظور جلوگیری از چنین اتلاف هزینه ای ، اطلاعات بازخورد که از ارزیابی های پروژه های تکمیل شده تحقیق و توسعه بدست می آوریم را باید در پروژه های آینده استفاده کنیم.تکنولوژی اخیرا نه تنها تبدیل به بعد مهمی از توسعه و رشد ملی شده بلکه تبدیل به عنصری بسیار ضروری برای بقاء در دنیای رقابتی کنونی گشته است.

در تجاری سازی دستاوردهای پژوهشی در مرحله اول به تولید ایده پرداخته می شود. در این مرحله مهمترین دستاورد پژوهش ، تولید ایده[۲] است.  نخستین پرسشی که مطرح می شود آنست که « ایده » را چگونه باید تولید کرد؟

پس از « تولید ایده » توسط پژوهشگر یا افرادی که در مراکز تحقیق و توسعه فعالیت می کنند ضروری است که « ایده » ارائه شده از جنبه های مختلف مورد بررسی و ارزشیابی قرار گیرد، این مرحله که دومین مرحله تجاری شدن ایده است اصطلاحاً ارزشیابی ایده تولیدشده[۳] نامیده می شود.

مرحله بعد توسعه « ایده » و بررسی کاربردی کردن آن می باشد . که در این مرحله نکات مهم بازاریابی  مطرح می شود که لازم است برای روشن شدن آنها تحقیقات تکمیلی صورت گیرد.

سپس وارد مرحله تحلیل تجاری کالا می شویم. منظور از تحلیل تجاری آن است که بنگاه اقتصادی، قبل از تولید، از طریق بررسیهای آماری به این نکته پی ببرد که مناسب ترین میزان تولید کالا ، نقطه سربه سر تولید و سودآوری تقریبی آن در این نقطه چقدر است.

مرحله بعد بازار سنجی می باشد. در این مرحله یک مدل فیزیکی از کالا تهیه و نحوه استفاده از آن بررسی می شود. ممکن است نمونه نرم افزاری کالا نیز برای نظرخواهی از متخصصان تهیه و برای آنان ارسال شود تا نقاط ضعف احتمالی کالا قبل از مرحله تولید مشخص شود معمولاً نمونه اولیه کالا در نمایشگاه های تجاری کشورهایی که به مقررات کپی رایت متعهد هستند یا حقوق مالکیت معنوی را رعایت می کنند به معرض نمایش گذارده می شود تا مشتریان بالقوه در مورد آن اظهارنظر کنند و پس از گردآوری اظهار نظرها یا آگاهی از نقایص احتمالی کالا، اصلاحات و تعدیل های لازم در آن صورت می گیرد در این مرحله تعداد محدودی از کالا به صورت آزمایشی تولید و به یکی از بازارهای خوش آتیه ارسال می شود تا مشخص گردد مورد قبول مشتری واقع خواهد شد یا خیر؟

در مرحله جنبه های فنی و اجرایی به موارد زیر توجه می شود:

– برآورد اعتبار مورد نیاز برای تجاری سازی یافته تحقیق

– تهیه موارد تبلیغی (کاتالوگ، بروشور، پوستر ) مورد نیاز برای معرفی کالا و شناساندن آن

– تدوین برنامه ساخت کالا

– تشکیلاتی که برای تولید و عرضه کالا باید در بنگاه اقتصادی ذیربط ایجاد شود.

– امور لجستیکی مربوط به کالا

در مرحله تجاری سازی به موارد زیر توجه می شود:

– ایجاد شبکه های توزیع برای عرضه کالا (تماس باعمده فروش، خرده فروش، فروشگاه های زنجیره ای، ایجاد فروشگاه های اختصاصی، واگذاری نمایندگی فروش و .)

– اجرای یک برنامه تبلیغی کارآمد برای معرفی کالای جدید به خریداران بالقوه (علمی, ۱۳۸۸)

تردیدی نیست که برای تجاری سازی یافته های پژوهشی در همه موارد از روش های یکسانی نمی توان پیروی کرد. برخی از یافته های پژوهشی به گونه ای هستند که تجاری کردن آنها به فرایندهای پیچیده ای نیاز دارد. همچنین با بهره گرفتن از برخی روش های ابتکاری می توان از تعدد مراحل یادشده کاست.

بسیاری از دانش های تولید شده در دانشگاه ها به شکل نتایج مکتوبی در نیامده است . از آنجایی که پرسنل مهارت دیده و فارغ التحصیلان شایسته با دانش های به روز از دانشگاه وارد صنعت می شوند ، بنابراین  مهمترین کانال منحصر به فرد تبادل موفقیت آمیز دانش از دانشگاه ها به بخش تجاری می باشند .مهارت تجاری به طور معمول در خارج از دانشگاه یافت می شود و بنابراین برای پژوهشگران برقراری ارتباط با صنعت ضروری خواهد بود.

به منظور دستیابی به مشارکت فعال پژوهشگران نیاز به انگیزه های تجاری و دانشگاهی وجود دارد. امروزه سدی برای افراد برای مشارکت فعال در تجاری سازی وجود دارد. بدون انگیزه این اطمینان وجود ندارد که دانشگاه ها حداکثر تلاش شان را برای بهره برداری تجاری از نتایج علمی بکنند. بدون انگیزه یک پژوهشگر به طور مشهود علاقه ای به تجاری سازی پژوهش هایش ندارد. هدف از انجام این پژوهش پیشنهاد کردن معیار هایی برای تسهیل تجاری سازی نتایج مربوط به دستاورد های پژوهشی می باشد.

بر اساس آنچه که گفته شد می­توان سوال های اصلی این تحقیق را اینگونه بیان کرد:

  • چه عوامل و فاکتورهایی بر تجاری سازی موفق یافته های پژوهشی دانشکده های فنی و مهندسی اثر دارند؟
  • اولویت هر یک از عوامل فوق به چه میزان می باشد؟
  • عمده ترین موانع موجود بر سر راه تجاری سازی دستاورد های پژوهشی در ایران کدام است ؟
  • راهکارهای موثر در جهت بهبود وضعیت تجاری سازی دستاوردهای پژوهشی و غلبه بر مشکلات و موانع موجود در این مقوله در کشور کدام است ؟

 ۱-۳ فرضیات تحقیق

  • فرضیه اول: رفع نیاز مشتری از طریق تجاری سازی از جمله عوامل تاثیرگذار بر تجاری سازی یافته های پژوهشی در حوزه فنی و مهندسی است.
  • فرضیه دوم: درآمد سازمان از تجاری سازی دستاوردهای پژوهشی از جمله عوامل تاثیرگذار بر تجاری سازی یافته های پژوهشی در حوزه فنی و مهندسی است.

 ۱-۴ ضرورت انجام تحقیق

افزایش حجم تجارت جهانی در دو دهه اخیر و رسیدن آن به مرز ۳۱ تریلیون دلار عمدتاً ناشی از تجاری شدن دستاوردهای پژوهشی است. محققان به طور مستمر تلاش می کنند که کالاهای جدیدی ابداع و به بازار عرضه کنند که مشابه آنها قبلاً وجود نداشته باشد یا از ویژگیهای نوینی برخوردار باشند. از آنجا که در دنیای امروز چرخه حیات کالاها به سبب تحولات سریع تکنولوژیکی بسیار کوتاه است، پژوهشگران از طریق همگرایی تکنولوژیکی سعی می کنند کاربردهای متنوع و متعددی برای هر یک از کالاها ایجاد کنند و میزان تقاضا و دوره ماندگاری آن را در بازار  با بهره گرفتن از روش های تجاری سازی یافته های پژوهشی افزایش دهند.

یافته های پژوهشی در ارتقای کیفیت زندگی بشر و توسعه سطح رفاه جامعه و تحولات اقتصادی و اجتماعی بین المللی نقش به سزایی ایفا می کنند اما این یافته ها تا زمانی که جنبه کاربردی پیدا نکنند و به بازار عرضه نشوند و یا در دسترس متقاضیان قرار نگیرند از اهمیت لازم برخوردار نخواهند بود و هزینه های تحقیق را جبران نخواهند کرد. سهیم کردن پژوهشگران در دستاوردهای ناشی از تجاری شدن پژوهشهای آنان یکی از عوامل موثر در توسعه امر پژوهش در کشورهای توسعه یافته است (علمی, ۱۳۸۸). کشورهای در حال توسعه تا حدودی اهمیت نقش دانشگاه ها را به عنوان منبعی از دانش و نوآوری برای بنگاه ها دریافته اند. از اینرو شناخت عوامل تاثیر گذار و موانع و تنگناهایی که در این زمینه وجود دارند قدم اول در کمک به خواست ملی حرکت به سوی اقتصاد دانش بنیان است.

 

۱-۵ اهداف اصلی تحقیق

خرید فایل متن کامل در سایت zusa.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *